Ratusz mówi, że zgoda była. Organizatorzy zarzucają blokowanie wystawy wołyńskiej

Stowarzyszenie Nasz Słupsk przez ponad pół roku próbowało doprowadzić do prezentacji wystawy poświęconej relacjom polsko-ukraińskim. Organizatorzy zarzucali władzom miasta mnożenie przeszkód, natomiast ratusz odpowiedział, że nie odmówił organizacji ekspozycji i wydał zgodę na wykorzystanie 30 m² Starego Rynku. Wystawy nadal jednak nie ma, a Rada Miejska nie przyjęła apelu o stworzenie jednolitych zasad organizowania podobnych wydarzeń.

::event{"type":"horizontal","item":"376"}

Najpierw Ratusz I Zbiórka Na Krzyż Wołyński

Pierwsze pismo Stowarzyszenia Nasz Słupsk nosiło datę 10 stycznia, a do urzędu trafiło przez e-Doręczenia 13 stycznia. Organizacja prosiła o umożliwienie prezentacji wystawy w słupskim ratuszu w dniach od 13 do 21 marca. Ekspozycji miała towarzyszyć publiczna zbiórka pieniędzy na remont i modernizację Krzyża Wołyńskiego na Starym Cmentarzu w Słupsku.

Chodziło o wystawę „Polacy–Ukraińcy w latach 1918–1947. Konflikt – Ludobójstwo – Niepamięć – Nadzieja”, przygotowaną przez dr. Huberta Seńczyszyna. Jej właścicielem jest Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie. W materiałach organizatora wskazano, że ekspozycja była wcześniej prezentowana w kraju i za granicą, między innymi w Parlamencie Europejskim.

Wystawa prowadzi odbiorcę od wojny polsko-ukraińskiej po wydarzenia z okresu II wojny światowej i pierwszych lat powojennych. Pokazuje zarówno momenty współpracy obu narodów, jak i zbrodnię wołyńską, polskie akcje odwetowe oraz akcję „Wisła”. Autor ekspozycji podkreśla, że jej celem jest zestawienie dokumentów i faktów, skłonienie odbiorców do refleksji oraz lepszego zrozumienia wspólnej historii.

– To jest nasz pomysł, nasza idea i od początku do końca my się tym zajmujemy. Od samorządu potrzebujemy jedynie udostępnienia przestrzeni publicznej – mówi Aleksander Jacek, prezes Stowarzyszenia Nasz Słupsk.

Ponaglenie I Spór O Cele Zbiórki

Wobec braku jednoznacznej decyzji stowarzyszenie skierowało do prezydent miasta ponaglenie. Dokument nosił datę 27 stycznia, choć w późniejszej skardze jako dzień ponaglenia wskazano 26 stycznia. Organizatorzy twierdzili, że wcześniejsza wiadomość od pracownika ratusza, Dariusza Poręby, nie stanowiła formalnej odpowiedzi na wniosek.

W korespondencji pojawił się również temat zbiórki publicznej. Stowarzyszenie uznało, że urząd nie ma uprawnienia do wyznaczania jej celu ani obowiązku konsultowania go z samorządem. Był to osobny spór proceduralny, niezależny od technicznych warunków samej wystawy.

18 lutego Aleksander Jacek zwrócił się do prezydent miasta po raz trzeci. Zadeklarował wtedy gotowość dopasowania terminu, liczby plansz i formatu ekspozycji do wymagań ratusza. Poprosił o jednoznaczną decyzję: zgodę wraz z terminem spotkania organizacyjnego albo odmowę z krótkim uzasadnieniem.

24 Plansze, A W Ratuszu Miejsce Dla 12

Z dokumentów wynikało, że wystawa była dostępna w trzech wariantach: 24 plansze z pianki PCV o wymiarach 70 × 100 cm w języku polskim, 24 plansze z dibondu o wymiarach 130 × 180 cm w języku polskim oraz 24 plansze z pianki PCV 70 × 100 cm w języku angielskim.

W rozmowie z HEJ.Słupsk Aleksander Jacek relacjonuje, że ratusz wskazywał możliwość jednoczesnego pokazania najwyżej 12 plansz. Stowarzyszenie proponuje więc podział wystawy na dwa etapy: najpierw część poświęconą okresowi od II Rzeczypospolitej do 1939 roku, a następnie plansze dotyczące wojny, zbrodni wołyńskiej i akcji „Wisła”.

– Możemy dostosować zarówno liczbę, jak i format plansz. Jeżeli w ratuszu mieści się dwanaście, wystawę można pokazać w dwóch częściach – podkreśla Jacek.

Według jego relacji do takiego rozwiązania nie doszło. Ratusz sugerował natomiast prezentację w plenerze, między innymi przy ulicy Wojska Polskiego. Organizatorzy uznali ten pomysł za niewykonalny zimą ze względu na pogodę i konieczność przygotowania dodatkowych konstrukcji.

Latem Wrócił Pomysł Starego Rynku

Kiedy warunki pogodowe się poprawiły, stowarzyszenie wróciło do pomysłu plenerowego i wskazało Stary Rynek. W dokumentach dotyczących tej lokalizacji pojawiły się zastrzeżenia związane z wiatrem, ruchem pieszych, zachowaniem przejazdu pożarowego oraz wyglądem ekspozytorów.

Zarządca terenu uznał, że konstrukcje z naturalnych lub białych płyt OSB, ustawione w rzędach, miałyby charakter prowizoryczny i nie odpowiadałyby standardom reprezentacyjnej przestrzeni. Wskazano także oczekiwany kolor stelaży: antracyt RAL 7016.

Stowarzyszenie nie zgodziło się z tą oceną. W skardze do Rady Miejskiej argumentowało, że czasowa ekspozycja nie zaburzałaby ładu przestrzennego, a wymóg jednego koloru był nadmierny. Organizatorzy podnosili również, że zanim poznano sposób mocowania konstrukcji, wskazywano już ryzyko związane z wiatrem.

Zraszacz Na Drodze Pożarowej I Spór O Estetykę

Najwięcej szczegółów dotyczyło szerokości ciągu komunikacyjnego. Stowarzyszenie wyliczało, że miejsce miało około 8 metrów szerokości, a ekspozytory zajęłyby około 30–40 centymetrów. Według tych obliczeń pozostałoby około 7,6 metra przejazdu. W skardze organizacja wskazała, że minimalna szerokość drogi pożarowej wynosi 4 metry. 

Organizatorzy zwracali również uwagę na instalację zraszającą ustawioną na ciągu wskazywanym jako droga pożarowa. Jacek twierdzi, że po przedstawieniu tego argumentu zraszacz został usunięty. 

W skardze pojawił się także osobny zarzut dotyczący drogi pożarowej przy budynku przy ulicy Kniaziewicza 10. Stowarzyszenie twierdziło, że była ona nieprzejezdna. 

Organizator Mówi O Politycznym Podłożu

Aleksander Jacek ocenia, że za problemami z wystawą stoi nie tylko spór techniczny, lecz także polityczny. W rozmowie wysuwa również poważne zarzuty dotyczące finansowania części organizacji pozarządowych i rzekomego uprzywilejowania podmiotów współpracujących z miastem.

– Od początku chcemy przygotować wydarzenie społecznie i bez wynagrodzenia. Uważam, że temat wystawy oraz fakt, że robimy ją bez miejskich grantów, mają znaczenie dla sposobu traktowania naszego wniosku – mówi prezes stowarzyszenia.

Jacek relacjonuje ponadto, że przedstawiciele urzędu kontaktowali się z właścicielem wystawy. Po tych rozmowach organizator miał zostać poproszony o statut stowarzyszenia, pełnomocnictwo do reprezentowania organizacji i aktualne potwierdzenie wpisu do ewidencji. Według prezesa wydłużyło to procedurę i spowodowało utratę wakacyjnego terminu.

Ekspozycja miała następnie trafić do Kielc, a kolejny dostępny termin przypadł dopiero na jesień. 

Radna: Jeden Może, A Drugi Nie

Sprawa trafiła do Rady Miejskiej. Radna Renata Stec uważa, że sednem problemu jest nierówne traktowanie organizatorów. Przypomina, że wystawy regularnie pojawiają się zarówno w ratuszu, jak i w miejskiej przestrzeni, między innymi przy ulicy Wojska Polskiego, u zbiegu ulicy Sienkiewicza oraz na bulwarach.

– Widzę tu nierówne traktowanie: jeden może, a drugi nie. Prawdy historycznej nie wymażemy i nie schowamy. Możemy rozmawiać o miejscu, zabezpieczeniu ekspozycji czy ograniczeniu dostępu dzieci do drastycznych treści, ale miasto powinno współpracować z organizatorem – mówi Renata Stec.

Radna zaznacza, że pamięć o trudnych wydarzeniach nie musi oznaczać przenoszenia dawnych konfliktów na dzisiejsze relacje. Jej zdaniem wystawa powinna służyć poznaniu historii i refleksji, a nie budowaniu wrogości.

Radni Zaproponowali Jeden Regulamin

Po sporze pięcioro radnych przygotowało apel do prezydent miasta o opracowanie jednolitych i przejrzystych zasad organizowania wystaw, instalacji i ekspozycji plenerowych na terenach należących do miasta.

Pod projektem znaleźli się Kacper Moroz, Marzena Gmińska, Bartłomiej Jarząbek, Mieczysław Jaroszewicz i Renata Stec. Dokument wytworzono 22 lipca, a w Biuletynie Informacji Publicznej opublikowano 10 sierpnia.

Autorzy apelu podkreślali, że przestrzeń publiczna jest wspólnym dobrem mieszkańców. Ich zdaniem inicjatywy wystawiennicze, edukacyjne i społeczno-kulturalne są potrzebne, ale wymagają jasnych kryteriów organizacyjnych i estetycznych, aby każdy wnioskodawca był traktowany według tych samych zasad.

Ratusz: Nie Odmówiliśmy, Wydaliśmy Zezwolenie

Po pytaniach HEJ.Słupsk urząd przekazał odpowiedź, która inaczej przedstawia finał sprawy.

– Ratusz nie odmawia organizacji wystawy. Wskazuje możliwe miejsca jej ekspozycji. Stowarzyszenie otrzymuje zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na Starym Rynku zgodnie z wnioskowanym terminem od 22 lipca do 30 sierpnia i powierzchnią wystawienniczą 30 metrów kwadratowych – przekazuje Monika Rapacewicz, rzeczniczka słupskiego magistratu.

Odpowiedź ratusza oznacza, że formalne zezwolenie na wykorzystanie części Starego Rynku zostało ostatecznie wydane. Nie rozstrzyga jednak całego sporu: organizatorzy podnosili, że wcześniejsze warunki techniczne i estetyczne uniemożliwiały realizację ekspozycji w planowanej formie, a opóźnienia spowodowały utratę terminu uzgodnionego z właścicielem plansz.

Rada Nie Przyjęła Apelu

Podczas sesji 18 sierpnia Rada Miejska nie przyjęła apelu w sprawie przygotowania regulaminu organizacji wystaw. Oznacza to, że propozycja pięciorga radnych nie stała się oficjalnym stanowiskiem rady.

Spór zakończył się więc niejednoznacznie. Miasto podkreśla, że nie odmówiło wystawy i wydało zezwolenie na 30 m² Starego Rynku. Stowarzyszenie utrzymuje, że przez ponad pół roku napotykało kolejne przeszkody, a zgoda przyszła zbyt późno i na warunkach, które nie pozwoliły wykorzystać wakacyjnego terminu.

Zezwolenie zostało wydane, ale plansz w Słupsku nie ma, a jednolity regulamin nie powstaje. Stowarzyszenie zapowiada kolejną próbę sprowadzenia wystawy jesienią, najchętniej już nie na plac miejski, lecz do wnętrza ratusza.

::news{"type":"see-also","item":"13868"}