Swołowo. Ponad 17 mln zł na zagrodę. Będą noclegi i ogród botaniczny

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku podpisało umowę na przebudowę Zagrody nr 9 w Swołowie za ponad 17,2 mln zł. W projekcie zaplanowano pokoje noclegowe, ogród botaniczny, wystawy i centrum spotkań, a zakończenie prac wyznaczono na sierpień 2028 roku. Trzy postępowania na nadzór inwestorski zakończyły się bez umowy, dlatego muzeum ogłosiło czwarte.

Swołowo, znane jako stolica Krainy w Kratę, przygotowuje się do kolejnej dużej inwestycji związanej z zachowaniem i wykorzystaniem historycznej zabudowy. Tym razem chodzi o rewitalizację i adaptację Zagrody nr 9, która po zakończeniu prac ma stać się miejscem łączącym turystykę, edukację, regionalną kuchnię oraz działalność kulturalną.

Jak wynika z odpowiedzi udzielonej naszej redakcji przez Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, 7 października 2026 roku podpisano umowę z wykonawcą robót budowlanych. Zadanie zrealizuje konsorcjum firm ŁFBN Ewelina Golańska, będącej liderem, oraz Manufaktura Surowe.

::event{"type":"horizontal","item":"461"}

Wartość kontraktu wynosi dokładnie 17 281 500 zł brutto. Wcześniej, w 2025 roku, przygotowano dokumentację projektowo-kosztorysową za 494 460 zł.

To jednak nie musi być jeszcze ostateczna wartość całego przedsięwzięcia. Muzeum wyjaśnia, że pełne koszty projektu zostaną ustalone po zawarciu wszystkich umów, obejmujących również pozostałe elementy inwestycji.

ZABYTKOWY DOM ZAMIENI SIĘ W MIEJSCE NOCLEGOWE

Jedną z największych zmian jest planowane nowe wykorzystanie historycznego budynku mieszkalnego.

Projekt przewiduje w dawnym domu gospodarzy dziesięć pokoi dwu- i czteroosobowych, każdy z własną łazienką. Zaplanowano również wspólną kuchnię oraz jadalnię. Budynek ma pełnić funkcję agroturystyczną i umożliwiać pobyt osobom chcącym spędzić w Swołowie więcej niż kilka godzin.

Szczególnie interesująca jest historia samego obiektu. Jak informuje muzeum, właściciele, którzy zamieszkali w gospodarstwie po 1945 roku, nie przebudowali zasadniczo jego wnętrza.

Dzięki temu zachowały się oryginalny układ pomieszczeń, stolarka budowlana, piece oraz podłogi. To elementy stanowiące istotną wartość historyczną zagrody.

Za domem, w istniejącym sadzie, zaplanowano strefę wypoczynkową. Wśród starych drzew owocowych pojawią się miejsca do relaksu, zabawy i organizowania niewielkich spotkań. Przewidziano również przestrzeń na grill, ognisko i kameralne biesiady.

W DAWNEJ STODOLE POWSTANIE CENTRUM SPOTKAŃ

Jeszcze większe zmiany dotyczą miejsca po stodole rozebranej w latach 90. XX wieku.

Projekt zakłada odtworzenie budynku w nowoczesnej technologii CLT, wykorzystującej drewno klejone krzyżowo. W jego wnętrzu ma działać Centrum Spotkań Wsi Pomorskiej.

Muzeum planuje całoroczny obiekt wyposażony w salę wielofunkcyjną i zaplecze kuchenne. Zaplanowano tam organizację konferencji, warsztatów, wydarzeń kulturalnych, rodzinnych uroczystości oraz spotkań lokalnej społeczności.

Co istotne, centrum ma również zapewniać miejsca noclegowe dla uczestników wielodniowych warsztatów, prelegentów i turystów.

W ten sposób Zagroda nr 9 ma funkcjonować nie tylko jako kolejna atrakcja do zwiedzania, ale również jako kompleks szkoleniowo-wypoczynkowy, z którego będzie można korzystać przez cały rok.

POMORSKIE PIWO, LOKALNA ŻYWNOŚĆ I RĘKODZIEŁO

Projekt przewiduje również zagospodarowanie pozostałych budynków gospodarczych.

Do dawnego budynku inwentarskiego muzeum zamierza przenieść rozbudowaną i unowocześnioną wystawę „Browarnictwo w Swołowie i na Pomorzu”, z Zagrody Albrechta nr 8.

Plan obejmuje wzbogacenie ekspozycji o nowe materiały i rozwiązania wystawiennicze. Muzeum przewiduje również miejsce do prowadzenia lekcji muzealnej zatytułowanej „Chmiel i słód zachowaj Boże – opowieść o piwie pomorskim”.

Projekt obejmuje też praktyczną część poznawania regionalnych tradycji: degustację swołowskiego piwa i pomorskich przekąsek.

Dla budynku gospodarczego projekt przewiduje funkcję promocji i sprzedaży lokalnych produktów kulinarnych.

Z kolei w budynku bramnym muzeum planuje całoroczną strefę sprzedaży regionalnych wyrobów, pamiątek i rękodzieła.

W jego otoczeniu przewidziano organizowanie niewielkich targów, na których lokalni producenci będą mogli samodzielnie sprzedawać swoje produkty, a także prezentować sposób ich powstawania.

Wydarzenia mają odbywać się w wybrane dni, między innymi podczas weekendów i wakacyjnych czwartków, w ramach inicjatywy „Muzeum jako żywo”.

DWA HEKTARY OGRODU BOTANICZNEGO I ZWIERZĘTA GOSPODARSKIE

Jednym z najbardziej interesujących elementów przedsięwzięcia jest plan zagospodarowania terenów zielonych.

Na około dwóch hektarach dotychczasowych pastwisk i nieużytków muzeum planuje ogród botaniczny dostępny przez cały rok.

Nie będzie to jednak wyłącznie przestrzeń do spacerowania. Muzeum planuje stworzenie ogrodu edukacyjnego, w którym będzie można poznać pomorskie rośliny zielarskie, gatunki dziko rosnące i jadalne, a także rośliny przyprawowe, barwierskie oraz trujące.

Projekt przewiduje ścieżki spacerowe i edukacyjne oraz miejsca pozwalające na wypoczynek, obserwację przyrody i aromaterapię.

W ogrodzie zaplanowano również woliery i wybiegi dla zwierząt gospodarskich, między innymi królików, indyków, owiec i kaczek.

Dzięki temu nowa część muzeum ma przybliżać odwiedzającym zarówno tradycje dawnej wsi pomorskiej, jak i jej przyrodnicze otoczenie.

CZTERY PRZETARGI NA NADZÓR. DLACZEGO NIE UDAŁO SIĘ WCZEŚNIEJ?

Muzeum ma już wykonawcę robót budowlanych, ale procedura dotycząca nadzoru inwestorskiego okazuje się znacznie trudniejsza.

Muzeum Pomorza Środkowego musiało ogłosić aż cztery postępowania, ponieważ trzy pierwsze zakończyły się bez podpisania umowy.

W pierwszym postępowaniu za najkorzystniejszą uznano ofertę firmy Development Design opiewającą na 421 375,86 zł brutto. Problem polegał na tym, że muzeum miało zabezpieczone jedynie 274 957,90 zł. Wprawdzie drugi oferent, GRESZ-BUD Robert Greszata, zaproponował 269 tys. zł, jednak nie jego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza. Postępowanie unieważniono.

W drugim podejściu oferta GRESZ-BUD, wynosząca 268 900 zł, została odrzucona z powodu niedostarczenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Pozostała propozycja firmy Development Design wynosiła 331 375,53 zł i również przekraczała możliwości finansowe muzeum.

Trzecie postępowanie unieważniono z przyczyn proceduralnych. Zamawiający stwierdził nieprawidłowość dotyczącą terminu składania ofert, która mogła ograniczać konkurencję.

W kolejnych postępowaniach zmieniono też część wymagań dotyczących doświadczenia wykonawców, między innymi obniżając minimalną wartość wcześniej realizowanych usług nadzoru ze 150 do 100 tys. zł.

W czwartym postępowaniu sytuacja wygląda bardziej obiecująco.

Muzeum przeznacza na zamówienie 259 222,50 zł brutto. AG Logistic Arkadiusz Gołębiewski proponuje 246 000 zł brutto, a Development Design – 421 375,86 zł brutto.

Najtańsza propozycja jest zatem o 13 222,50 zł niższa od kwoty zabezpieczonej przez zamawiającego.

Nie oznacza to jednak automatycznego wyboru wykonawcy. Jak podkreśla muzeum, postępowanie pozostaje w toku, a ocena ofert musi uwzględniać wszystkie wymagania przetargowe.

CZY INWESTYCJA ZAKOŃCZY SIĘ W TERMINIE?

Pomimo czterech podejść do wyboru nadzoru inwestorskiego muzeum zapewnia, że harmonogram całego przedsięwzięcia nie jest zagrożony.

Umowa na wykonanie robót przewiduje 22 miesiące realizacji, liczone od 7 października 2026 roku. Oznacza to, że planowany termin zakończenia inwestycji przypada na 7 sierpnia 2028 roku.

Według informacji przekazanych redakcji wykonawca robót budowlanych nie zgłaszał dotychczas roszczeń, problemów ani konieczności przesunięcia terminów z powodu przedłużających się procedur dotyczących nadzoru.

Muzeum nie przewiduje również zagrożenia dla terminowego wykorzystania przyznanego dofinansowania.

Finansowanie przedsięwzięcia pochodzi z dotacji Samorządu Województwa Pomorskiego. Muzeum wskazuje kwotę 17 321 563 zł netto dofinansowania i deklaruje, że nie przewiduje angażowania środków własnych w realizację projektu. Ostateczna struktura finansowania ma zostać potwierdzona po zawarciu wszystkich umów.

Jeżeli wszystko przebiegnie zgodnie z planem, za niespełna dwa lata Zagroda nr 9 stanie się jednym z najbardziej rozbudowanych obiektów turystyczno-edukacyjnych w Swołowie.

ZANIM ZAGRODA ZMIENI OBLICZE, SWOŁOWO ZAPACHNIE GĘSINĄ

Na efekty wielomilionowej inwestycji trzeba będzie jeszcze poczekać. Tymczasem Swołowo już za kilkanaście dni ponownie przyciągnie tysiące miłośników regionalnej kuchni.

W dniach 7, 8 i 11 listopada 2026 roku odbędzie się kolejna edycja wydarzenia „Na św. Marcina najlepsza pomorska gęsina”. Muzeum Kultury Ludowej Pomorza zaprasza każdego z tych dni w godzinach od 10.00 do 17.00.

Organizatorzy zapowiadają regionalne potrawy z gęsiny, jarmark produktów lokalnych, pokazy kulinarne, występy artystyczne, warsztaty tradycyjnego rzemiosła oraz atrakcje dla całych rodzin.

::news{"type":"see-also","item":"15000"}

Organizatorzy szacują, że święto przyciąga co roku blisko 20 tysięcy odwiedzających. Tegoroczna edycja będzie więc kolejną okazją, by zobaczyć, jak duży potencjał turystyczny ma niewielka pomorska wieś.

A planowana rewitalizacja Zagrody nr 9 ma sprawić, że powodów do przyjazdu do Swołowa będzie jeszcze więcej, i to nie tylko podczas listopadowego święta gęsiny.