Paliwo na Ukrainę po 2,94 zł? Słupska „Solidarność” pyta, ORLEN odpowiada

Dlaczego kierowcy na polskich stacjach płacą znacznie więcej, skoro paliwo z Polski ma trafiać na Ukrainę po około 2,94 zł za litr? Takie pytanie przewodniczący Zarządu Regionu Słupskiego NSZZ „Solidarność” kieruje do Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk. Posłanka z okręgu gdyńsko-słupskiego składa interpelację do dwóch ministrów. Ministerstwo Finansów pokazuje podatki ukryte w cenie paliwa, a minister aktywów państwowych przedstawia stanowisko ORLENU.

PYTANIA WYCHODZĄ ZE SŁUPSKA

Interpelacja nr 19172 wpływa do Sejmu 10 sierpnia. Dorota Arciszewska-Mielewczyk zaznacza, że podejmuje temat po otrzymaniu pisma od przewodniczącego Zarządu Regionu Słupskiego NSZZ „Solidarność”.

Sprawa dotyczy zarówno cen na polskich stacjach, jak i pojawiającej się publicznie informacji, że paliwo z Polski ma być sprzedawane odbiorcom na Ukrainie za około 2,94 zł za litr.

– Do mojego biura poselskiego docierają sygnały od obywateli, którzy zwracają uwagę na utrzymujące się wysokie ceny paliw na stacjach benzynowych w Polsce – pisze Dorota Arciszewska-Mielewczyk.

Posłanka wskazuje, że część kierowców i przedsiębiorców uważa obecne ceny za niewspółmiernie wysokie w porównaniu ze zmianami notowań ropy na światowych rynkach. Pyta więc o koszty zakupu surowca, rafinacji, transportu i dystrybucji, a także o marże producentów, importerów oraz właścicieli stacji.

Domaga się również dokładnego przedstawienia podatków i opłat zawartych w każdym litrze paliwa.

CO WŁAŚCIWIE OZNACZA CENA 2,94 ZŁ?

Najwięcej pytań dotyczy kwoty około 2,94 zł za litr. Posłanka chce wiedzieć, czy rzeczywiście dochodzi do sprzedaży paliwa na Ukrainę po takiej cenie, jakiego produktu dotyczą transakcje, kto jest sprzedawcą i odbiorcą oraz jakie ilości paliwa trafiają za granicę.

Pyta również, czy podawana kwota jest ceną netto, hurtową albo końcową oraz czy obejmuje podatki i inne opłaty. Oczekuje też wyjaśnienia, czy odbiorcy zagraniczni otrzymują paliwo taniej niż polscy klienci hurtowi.

Na te pytania odpowiada minister aktywów państwowych Wojciech Balczun. Zastrzega, że jako przedstawiciel Skarbu Państwa nie może wydawać zarządowi ORLENU poleceń dotyczących prowadzenia spółki ani ustalania cen. Ministerstwo zwraca się jednak do koncernu o informacje i na ich podstawie przygotowuje odpowiedź.

ORLEN przekonuje, że kwoty 2,94 zł nie można zestawiać bezpośrednio z ceną widoczną na pylonie polskiej stacji. W pierwszym przypadku chodzi o wartość hurtową lub eksportową bez krajowych danin, natomiast kierowca w Polsce płaci cenę detaliczną brutto, obejmującą podatki, opłaty, logistykę oraz koszty działania stacji.

Według spółki po odjęciu podatków i opłat od ceny krajowej średnia hurtowa cena paliwa dla polskich odbiorców jest niższa od średniej ceny eksportowej stosowanej wobec Ukrainy.

Minister przekazuje też jednoznaczne stanowisko koncernu:

– ORLEN na tej sprzedaży zarabiał, tak jak w przypadku każdej działalności handlowej tego rodzaju – informuje Wojciech Balczun, przytaczając wyjaśnienia spółki.

EKSPORT BEZ POLSKIEGO VAT I AKCYZY

Drugą odpowiedź przygotowuje podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Jarosław Neneman. Wyjaśnia, że eksport paliwa poza Unię Europejską może być objęty zerową stawką VAT, jeżeli przedsiębiorca posiada dokumenty potwierdzające wywóz towaru.

Eksportowane paliwo nie podlega również polskiej akcyzie. Jeżeli podatek został zapłacony na wcześniejszym etapie, eksporter może wystąpić o jego zwrot.

Paliwo sprzedawane później na ukraińskich stacjach podlega już podatkom i opłatom obowiązującym w Ukrainie. Z tego powodu cena eksportowa z Polski nie jest ceną, którą ukraiński kierowca ostatecznie widzi na stacji.

– Porównywanie cen eksportowych paliw z cenami detalicznymi obowiązującymi na stacjach paliw w Polsce może prowadzić do błędnych wniosków – odpowiada Jarosław Neneman.

Resort finansów nie potwierdza jednak konkretnej transakcji po 2,94 zł. Informuje, że szczegółowe ceny i warunki sprzedaży ustalają przedsiębiorcy w umowach handlowych.

ILE PAŃSTWO POBIERA Z KAŻDEGO LITRA?

Odpowiedź Ministerstwa Finansów pokazuje konkretne stawki podatków i opłat.

W przypadku benzyny akcyza wynosi 1529 zł za 1000 litrów, czyli około 1,53 zł na litrze. Do tego dochodzi opłata paliwowa w wysokości około 21 groszy oraz opłata emisyjna wynosząca 8 groszy.

Łącznie akcyza, opłata paliwowa i opłata emisyjna stanowią około 1,82 zł w każdym litrze benzyny.

Dla oleju napędowego akcyza wynosi 1160 zł za 1000 litrów, opłata paliwowa około 45 groszy na litrze, a opłata emisyjna 8 groszy. Razem daje to około 1,69 zł na litrze oleju napędowego.

Na tym obciążenia się nie kończą. Do ceny doliczany jest także VAT, który obejmuje nie tylko wartość samego paliwa, lecz również akcyzę oraz pozostałe opłaty.

Ministerstwo podaje przykład: jeżeli litr oleju napędowego kosztuje osiem złotych brutto, sam VAT stanowi około 1,50 zł. Oznacza to, że w takim przypadku podatki i opłaty publiczne odpowiadają łącznie za ponad trzy złote końcowej ceny.

Resort zastrzega, że nie da się stworzyć jednej uniwersalnej struktury procentowej dla każdej ceny. Jej skład zmienia się wraz z notowaniami ropy, kursem dolara, kosztami produkcji i transportu oraz wysokością marż.

ORLEN NIE UJAWNIA WOLUMENU ANI ZYSKU

Minister Wojciech Balczun informuje, że w 2025 roku Grupa ORLEN sprzedaje do Ukrainy między innymi olej napędowy, benzyny silnikowe oraz paliwo lotnicze JET A-1.

Transakcje odbywają się w modelu przedpłat. Oznacza to, że dostawa rusza dopiero po zaksięgowaniu pieniędzy na rachunku spółki.

Cena eksportowa ma być ustalana na podstawie światowych notowań produktów paliwowych, kosztów logistyki oraz marży sprzedawcy. ORLEN utrzymuje, że nie oferuje Ukrainie preferencyjnych cen w porównaniu z polskim rynkiem hurtowym.

Koncern nie podaje jednak, ile dokładnie paliwa trafia na Ukrainę, komu jest sprzedawane i jaki zysk przynoszą te kontrakty. Informacje o wolumenach, marżach oraz wynikach poszczególnych transakcji uznaje za tajemnicę przedsiębiorstwa.

Ministerstwo Finansów również nie przedstawia dokumentów pozwalających potwierdzić konkretną cenę 2,94 zł. Informuje, że resort energii nie posiada szczegółowych warunków umów zawieranych między przedsiębiorcami.

Ministerstwo przekazuje, że dostawy paliwa do Ukrainy nie powodują obecnie zagrożenia dla bezpieczeństwa paliwowego Polski ani problemów z dostępnością benzyny i oleju napędowego na rynku krajowym.

Państwo monitoruje poziom zapasów interwencyjnych oraz sytuację na rynkach międzynarodowych. W razie poważnych zakłóceń zapasy mogą zostać uruchomione, ale według resortu obecnie nie ma takiej potrzeby.

ORLEN zapewnia również, że podejmuje działania ograniczające koszty tankowania w Polsce. Wymienia promocje oraz okresowe zmniejszanie marży detalicznej. Nie ujawnia jednak wysokości tych marż, uznając je za informację poufną.

ODPOWIEDZI NIE ZAMYKAJĄ WSZYSTKICH PYTAŃ

Z odpowiedzi obu ministrów wynika, że kwota 2,94 zł – jeśli odnosi się do rzeczywistej sprzedaży – nie może być porównywana wprost z ceną detaliczną na polskiej stacji. Eksport nie zawiera polskiego VAT, akcyzy ani części opłat, a dodatkowo dotyczy obrotu hurtowego.

Resort i ORLEN nie pokazują jednak konkretnej umowy, faktury ani zestawienia transakcji, które pozwoliłyby niezależnie sprawdzić, skąd dokładnie pochodzi wskazana kwota. Nie ujawniają też wielkości sprzedaży oraz osiągniętego zysku.

Interwencja rozpoczęta przez słupską „Solidarność” przynosi natomiast konkretne dane dotyczące podatków. Z każdego litra benzyny państwo pobiera około 1,82 zł akcyzy i opłat, a z litra oleju napędowego około 1,69 zł. Do obu tych kwot doliczany jest jeszcze VAT.