„PKS tonie jak Titanic”. Kierowcy ostro o zarządzaniu spółką. Rada odpiera zarzuty

„Firma tonie jak Titanic”, „systemowa patologia”, „zamknięty układ” i kierowcy jeżdżący pustymi autobusami po kilkadziesiąt kilometrów. Takie zarzuty znalazły się w piśmie związkowców PKS Słupsk, które trafiło do władz powiatu. Pracownicy skrytykowali sposób zarządzania przedsiębiorstwem, wysokość wynagrodzeń i traktowanie załogi. Rada Nadzorcza zdecydowanie zakwestionowała większość zarzutów, a w odpowiedzi pojawiło się nawet określenie „żądania roszczeniowe”. Redakcja HEJ.SŁUPSK.PL dotarła do całej korespondencji.

Atmosfera w PKS Słupsk najwyraźniej jest gorętsza niż silnik autobusu po całym dniu jazdy. I bynajmniej nie chodzi wyłącznie o rosnące ceny paliwa.

::news{"type":"see-also","item":"14928"}

9 września Zakładowa Rada Kierowców Związku Zawodowego Kierowców w Polsce przygotowuje obszerne wystąpienie skierowane do starosty Pawła Lisowskiego, Rady Powiatu Słupskiego i Marcina Grzybińskiego, urzędnika odpowiedzialnego za sprawy transportowe. Pismo wpływa do starostwa 14 września.

Związkowcy nie przebierają w słowach. Krytykują prezesa PKS Tomasza Kowalczyka, zarzucając mu między innymi niewłaściwą organizację pracy i brak skutecznych działań na rzecz zatrzymania doświadczonych kierowców.

– Sytuacja ta nie jest już małym problemem kadrowym – bez ogródek, jest systemową patologią, która generuje straty finansowe, demotywuje załogę i niszczy resztki prestiżu kilkudziesięcioletniej firmy – piszą przedstawiciele związku.

Padają jeszcze mocniejsze słowa. Zdaniem autorów pisma, pod obecnym kierownictwem przedsiębiorstwo staje się karykaturą firmy komunikacyjnej.

To stanowisko związkowców, a nie ustalenie o rzeczywistych nieprawidłowościach. Władze spółki i powiatu przedstawiają bowiem zupełnie inny obraz sytuacji.

KIEROWCA ODSZEDŁ, AUTOBUS JEŹDZIŁ NA PUSTO?

Jednym z najciekawszych zarzutów jest opis organizacji przewozów na linii nr 213 obsługującej Gałęzów.

Według związku kierowca pracujący na tej trasie chciał jedynie uzyskać możliwość wcześniejszego powrotu do domu co drugi tydzień. Nie udało się porozumieć z pracodawcą, więc odszedł.

Konsekwencje miały być kosztowne. Związkowcy twierdzą, że przez osiem miesięcy kierowcy ze Słupska przejmowali jego kursy, wykonując codziennie około 100 kilometrów pustych przejazdów, przy spalaniu autobusu wynoszącym około 30 litrów na 100 kilometrów.

– Gdzie tu sens? Gdzie logika? Gdzie zarobek? Jest tylko strata – i to strata, którą płacą wszyscy – firma, budżet powiatu i sami kierowcy – czytamy w piśmie.

Rada Nadzorcza nie zgadza się jednak z przedstawioną oceną.

W odpowiedzi z 23 września jej przewodniczący Maciej Chaberski wyjaśnia, że opisywana sytuacja miała miejsce około dwóch lat wcześniej i wynikała z problemów kadrowych w terenowej bazie.

Według Rady Nadzorczej przyjęto wówczas rozwiązanie pozwalające ograniczyć liczbę pustych przejazdów. Po zatrudnieniu nowych kierowców w ubiegłym roku obsługę kursów ponownie powierzono pracownikom z odpowiednich baz.

Rada Nadzorcza twierdzi, że w ten sposób całkowicie wyeliminowano puste przebiegi w opisanym przypadku.

Mamy więc dwie odmienne oceny. Związkowcy wskazują na przykład kosztownej organizacji pracy, a nadzór spółki utrzymuje, że problem został rozwiązany.

26 ZŁ BRUTTO ZA GODZINĘ. ALE ILE NAPRAWDĘ ZARABIA KIEROWCA?

Kolejnym punktem sporu są wynagrodzenia.

Związek informuje, że podstawowa stawka godzinowa kierowcy wynosi 26 zł brutto. Zdaniem jego przedstawicieli to kwota nieadekwatna do odpowiedzialności zawodowej i obecnej sytuacji na rynku pracy.

Pracownicy skarżą się również na zasady naliczania wynagrodzenia za urlop, utratę części świadczeń podczas nieobecności oraz brak nagród.

– To nie jest „roszczeniowość”. To elementarna kalkulacja życiowa w środku Europy w XXI wieku – piszą związkowcy, odnosząc się do wysokości zarobków i obciążenia pracowników.

Rada Nadzorcza przedstawia jednak inne dane.

Potwierdza istnienie stawki 26 zł brutto, ale podkreśla, że jest to jedynie podstawa do naliczania dodatkowych składników wynagrodzenia.

– Średnie wynagrodzenie brutto w grupie kierowców, bez nagród i nadgodzin, kształtuje się na poziomie 7500 zł za ostatnie 4 miesiące – informuje Maciej Chaberski.

Dodaje, że przeciętne wynagrodzenie netto w tej grupie wynosi około 6000 zł.

Rada Nadzorcza zaprzecza również twierdzeniom, że kierowcy za pracę w weekendy i święta otrzymują wyłącznie podstawową stawkę. Wskazuje na dodatki za nadgodziny oraz obowiązujący regulamin wynagradzania.

Te dane nie rozstrzygają jednak całego sporu. Średnia nie pokazuje, ile zarabiają poszczególni pracownicy, a w piśmie nie przedstawiono szczegółowego rozkładu wynagrodzeń ani sposobu obliczenia obu średnich.

PREMII NIE MA. PODWYŻEK TEŻ NIE BĘDZIE

W jednej kwestii stanowiska obu stron są znacznie bardziej zbliżone.

Związkowcy skarżą się na brak premii sezonowych, nagród rocznych i zapowiadanych podwyżek. Twierdzą, że obietnica przedstawienia propozycji nowych wynagrodzeń w marcu 2026 roku nie została zrealizowana.

Rada Nadzorcza potwierdza, że dodatkowe nagrody za 2025 rok nie zostały wypłacone.

Wyjaśnia jednak, że świadczenia te mają charakter uznaniowy i zależą od możliwości finansowych przedsiębiorstwa. Ponieważ rok 2025 zakończył się stratą, zarząd zdecydował o wstrzymaniu dodatkowych nagród dla całej załogi.

Rada informuje też, że pracownicy zostali powiadomieni o braku możliwości podwyższenia wynagrodzeń w 2026 roku.

Powodem mają być trudna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa oraz wzrost kosztów paliwa.

Spór dotyczy również urlopów. Związkowcy twierdzą, że dłuższy wypoczynek oznacza stratę premii. Rada Nadzorcza odpowiada, że kierowcy nie tracą świadczenia, lecz dodatek motywacyjny jest naliczany proporcjonalnie do liczby przepracowanych dni.

Podkreśla przy tym, że zasady wynagradzania zostały wcześniej uzgodnione z organizacjami związkowymi działającymi w spółce.

„ZAMKNIĘTY UKŁAD” I PRACOWNICY NA ZWOLNIENIACH LEKARSKICH

Związkowcy wskazują także na nierówne traktowanie pracowników.

Ich zdaniem w PKS powstała uprzywilejowana grupa osób, które mają korzystniejsze godziny pracy i lepsze trasy, podczas gdy pozostali kierowcy są traktowani jako rezerwa do uzupełniania braków kadrowych.

– W PKS Słupsk S.A. powstał zamknięty układ – grupa osób nietykalnych, z lepszymi obiegami, dogodnymi godzinami pracy i wolnym „kiedy chcą” – zarzucają autorzy pisma.

Zwracają też uwagę na liczbę pracowników korzystających ze zwolnień lekarskich. W ich ocenie może to być konsekwencja przeciążenia obowiązkami, niskich zarobków i niezadowolenia z warunków zatrudnienia.

Rada Nadzorcza stanowczo sprzeciwia się takiej argumentacji, określając ją jako głęboko nieetyczną.

Zwraca uwagę, że długotrwałe nieobecności pracowników oznaczają dodatkowe koszty, w tym konieczność organizowania zastępstw i nadgodzin.

W odpowiedzi pojawia się nawet sugestia, że praktyki określone przez Radę jako „wymuszone” zwolnienia lekarskie mogłyby być interpretowane jako działanie na szkodę przedsiębiorstwa.

To szczególnie ostry fragment wymiany stanowisk. Związkowcy przedstawiają absencję jako możliwy objaw problemów w firmie, natomiast Rada Nadzorcza kwestionuje taki sposób argumentowania.

Nie przedstawiono jednak danych, które pozwalałyby niezależnie zweryfikować skalę zwolnień lekarskich, ich przyczyny ani zarzut nierównego traktowania załogi.

„FIRMA TONIE JAK TITANIC”. RADA MÓWI O ROSZCZENIACH

Najbardziej obrazowe porównanie pojawia się pod koniec wystąpienia kierowców.

– Firma tonie jak Titanic, z różnicą polegającą na braku orkiestry w przypadku słupskiego PKS, ponieważ nawet na to nie ma funduszy – piszą związkowcy.

Trudno odmówić autorom talentu do budowania dramatycznych porównań. Rada Nadzorcza nie podziela jednak ich wizji sytuacji.

W końcowej części odpowiedzi Maciej Chaberski, szef Rady Nadzorczej, podkreśla, że przedstawiciele związku koncentrują się na zarzutach wobec zarządzających, pomijając wpływ czynników zewnętrznych, przede wszystkim gwałtownych zmian cen paliw.

Według Rady Nadzorczej przedsiębiorstwo musi ograniczać wydatki, aby zachować płynność i wykonywać zawarte umowy przewozowe.

Przewodniczący oczekuje także innego podejścia ze strony związkowców.

– Organizacja związkowa powinna w ramach dialogu z pracodawcą wspólnie wypracowywać stanowisko, które pozwoli załodze oraz całej Spółce przejść przez okres trudności – wskazuje Maciej Chaberski.

Jednocześnie zarzuca stronie pracowniczej koncentrowanie się na żądaniach płacowych i nagrodach, określając je jako „żądania roszczeniowe”.

To określenie szczególnie kontrastuje ze stanowiskiem związku, który przekonuje, że domaga się przede wszystkim godnych wynagrodzeń, sprawiedliwej organizacji pracy i równego traktowania.

STAROSTWO: POTRZEBNY JEST DIALOG

Do konfliktu odnosi się również wicestarosta słupski Marcin Kowalczyk.

W piśmie z 9 października zapewnia, że samorząd poważnie potraktował wystąpienie pracowników.

– Przedstawione przez Państwa uwagi i postulaty zostały potraktowane poważnie – informuje wicestarosta.

Nie oznacza to jednak, że powiat potwierdza zarzuty związku.

Marcin Kowalczyk przywołuje wyjaśnienia Rady Nadzorczej dotyczące wynagrodzeń, pustych przebiegów i premii. Wskazuje również na trudną sytuację finansową przedsiębiorstwa.

Podkreśla, że za bieżącą organizację pracy, politykę kadrową i zarządzanie firmą odpowiada zarząd PKS, natomiast Rada Nadzorcza sprawuje kontrolę nad jego działalnością.

Samorząd deklaruje gotowość do dalszego monitorowania sytuacji oraz rozmów z organami spółki.

W praktyce oznacza to, że powiat nie zapowiada bezpośredniej ingerencji w organizację pracy kierowców, lecz opowiada się za rozwiązaniem problemów na drodze rozmów między pracownikami a kierownictwem przedsiębiorstwa.

20 PAŹDZIERNIKA SPRAWA TRAFI NA KOMISJĘ

Konflikt ma być przedmiotem posiedzenia Komisji Gospodarki, Środowiska i Porządku Publicznego Rady Powiatu Słupskiego.

Spotkanie zaplanowano na wtorek 20 października o godzinie 13:00, w sali konferencyjnej nr 202 Starostwa Powiatowego przy ulicy Szarych Szeregów 14.

W oficjalnym porządku posiedzenia znajduje się punkt dotyczący problemów przedstawionych przez Zakładową Radę Kierowców.

To okazja, by wyjaśnić rozbieżności między stanowiskami stron i ustalić, czy związkowcy mogą liczyć na konkretne działania.

Tym bardziej że problemy pracownicze rozgrywają się na tle trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa. PKS zakończył pierwsze półrocze 2026 roku stratą wynoszącą niemal 2 mln zł, a powiat wskazuje na potrzebę zwiększania finansowania komunikacji.

Kierowcy domagają się pilnych zmian kadrowych, organizacyjnych i systemowych. Rada Nadzorcza broni dotychczasowych działań zarządu i apeluje o ograniczanie oczekiwań finansowych. Powiat zachęca do rozmów.

Czy z tego spotkania wyniknie coś więcej niż kolejna wymiana pism? Dla pracowników odpowiedź jest szczególnie istotna, bo autobusy trzeba prowadzić każdego dnia, niezależnie od tego, kto ma rację w sporze.

A dla pasażerów najważniejsze pozostaje, żeby słupski PKS nie podzielił losu Titanica, którego przywołują związkowcy.