Tysiąc sztuk bydła, ogromna ferma drobiu i biometanownia. Ludzie się boją

Zamiast urzędowej prezentacji były dokumenty noszone od domu do domu. Zamiast szeroko zapowiedzianych spotkań – obwieszczenia w BIP-ie i na tablicach. Mieszkańcy Drzeżewa, Lipna, Będziechowa i Siodłonia obawiają się, że ich spokojna część gminy Główczyce może zostać otoczona wielkimi fermami i instalacjami energetycznymi. Wójt Rafał Teterka odpowiada, że postępowania prowadzone są zgodnie z prawem, deklaruje spotkanie z mieszkańcami i zapewnia, że może odmówić zgody, jeśli inwestycje stworzą niedopuszczalne zagrożenie.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

::event{"type":"vertical","item":"379"}

Na początku były pojedyncze obwieszczenia i niezrozumiałe dla wielu osób oznaczenia w dokumentach. Potem mieszkańcy zaczęli łączyć fakty. Jedni przeglądali Biuletyn Informacji Publicznej, inni analizowali projekt planu ogólnego i wykaz złożonych wniosków. W końcu ruszyli od domu do domu z wydrukami.

– Ludzie nie mieli zielonego pojęcia, co się tutaj dzieje – mówi mieszkanka gminy Główczyce, która skontaktowała się z naszą redakcją. Jak relacjonuje, protest i petycję poparli mieszkańcy Drzeżewa, Lipna, Będziechowa i Siodłonia.

Ich niepokój dotyczy nie jednej inwestycji, lecz kilku dużych przedsięwzięć, które pojawiły się niemal równocześnie. W urzędowych dokumentach mowa o kompleksie dla 1000 sztuk bydła, fermie drobiu o wielkości do 2294,4 dużej jednostki przeliczeniowej inwentarza oraz instalacji wytwarzającej biometan z biogazu rolniczego.

10 budynków i 1000 sztuk bydła

Pierwsze z postępowań dotyczy budowy 10 budynków inwentarskich do hodowli bydła o docelowej obsadzie 1000 sztuk, czyli 1400 DJP, na działce nr 320/6 w Będziechowie. Z obwieszczenia wójta wynika, że wniosek złożył Tomasz Skarżyński działający jako pełnomocnik firmy DEPOFARM sp. z o.o. z siedzibą w Słupsku.

Przedsięwzięcie zakwalifikowano do kategorii mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W postępowaniu mają uczestniczyć m.in. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku, Wody Polskie oraz słupski sanepid.

Mieszkańcy podkreślają, że nie protestują przeciwko zwykłemu rolnictwu.

– Mieszkamy na wsi, obok są krowy, owce i normalne gospodarstwa. Z tym potrafimy żyć. Ale czym innym jest rodzinne gospodarstwo, a czym innym przemysłowa skala – słyszymy.

Wójt Rafał Teterka nie zadeklarował ani poparcia, ani sprzeciwu wobec inwestycji. Wyjaśnił, że jako organ prowadzący postępowanie musi zachować bezstronność. Dodał jednak, że inwestycje mogące wywoływać znaczące uciążliwości powinny być lokalizowane tam, gdzie ich wpływ na mieszkańców będzie możliwie najmniejszy.

Ferma drobiu do 2294,4 DJP

Kolejne postępowanie dotyczy budowy fermy drobiu do 2294,4 DJP na działce nr 4 w obrębie Drzeżewo-Lipno. Także w tym przypadku w dokumentach jako pełnomocnik firmy DEPOFARM występuje Tomasz Skarżyński.

Obwieszczenie nie podaje liczby ptaków, która miałaby być utrzymywana w obiektach. Sama wielkość wyrażona w DJP wystarczyła jednak, aby inwestycję zaliczyć do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

– Myśleliśmy początkowo, że chodzi tylko o obory. Dopiero później zobaczyliśmy, że są też kurniki, a w szerszych dokumentach pojawiają się kolejne rodzaje inwestycji – mówi mieszkanka.

Wójt również w tej sprawie odmawia zajęcia stanowiska „za” lub „przeciw” przed zakończeniem procedury. Przyznaje jednak, że im większa inwestycja, tym większa – jego zdaniem – odpowiedzialność inwestora za rozmowę z lokalną społecznością i ograniczenie uciążliwości.

Biometanownia w Szczypkowicach

Trzecie z analizowanych obwieszczeń dotyczy działki nr 147 w Szczypkowicach. Chodzi o instalację odnawialnych źródeł energii do produkcji biometanu z biogazu rolniczego – biogazownię rolniczą wraz z infrastrukturą towarzyszącą.

29 czerwca 2026 roku wójt wydał postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia raportu oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Dokument nie określa jednak mocy instalacji, planowanej ilości surowca ani źródeł jego pochodzenia.

Mieszkańcy podejrzewają, że inwestycja może być funkcjonalnie powiązana z planowanymi fermami. W dostępnych dokumentach nie ma jednak potwierdzenia takiego związku. Wójt również odpowiedział, że nie posiada wiedzy pozwalającej potwierdzić powiązania między przedsięwzięciami.

Rafał Teterka podkreśla natomiast, że biometanownie i biogazownie mogą być szansą dla gmin rolniczych. Wskazuje na zagospodarowanie produktów ubocznych rolnictwa, bezpieczeństwo energetyczne oraz możliwość wykorzystania ciepła odpadowego – na przykład przy problemach z ogrzewaniem największego osiedla w Główczycach. Na tym etapie urząd nie przedstawił jednak konkretnego projektu, kosztorysu ani modelu dostarczenia takiego ciepła mieszkańcom.

Łupawa, studnie i obawy o wodę

Najwięcej emocji budzi możliwy wpływ inwestycji na wodę i dolinę Łupawy. Mieszkańcy mówią o obawach związanych z poborem wód, gnojowicą i obornikiem, azotanami, odorami oraz ciężkim transportem. Zwracają uwagę na bliskość rzeki, terenów chronionych i korytarzy ekologicznych.

– Tu przyjeżdżają wędkarze i kajakarze. To jeden z największych walorów tej części gminy. Jeśli skumulują się fermy, instalacje energetyczne i transport, stracimy coś, czego później nie da się łatwo odbudować – mówi nasza rozmówczyni.

Wójt zapewnia, że rozumie obawy dotyczące odorów, zużycia wody, wód gruntowych i Łupawy. Poinformował też, że gmina wystąpiła do Wód Polskich o stanowisko w sprawie wpływu planowanych inwestycji na zasoby wodne. W przesłanej odpowiedzi nie podał jednak daty wystąpienia, treści pytań ani informacji, czy urząd otrzymał już odpowiedź.

„Wszystko było w BIP-ie”

Spór dotyczy również sposobu informowania mieszkańców. Zdaniem protestujących samo umieszczanie urzędowych komunikatów w BIP-ie i na tablicach ogłoszeniowych nie wystarcza przy inwestycjach o takiej skali.

– Ludzie nie wiedzą nawet, czym jest plan ogólny. Dokumenty są napisane językiem administracyjnym. Gdy chodziliśmy po wsiach z wydrukami i tłumaczyliśmy, co z nich wynika, część osób była przerażona – relacjonuje mieszkanka.

Wójt odrzuca zarzut celowego ograniczania informacji, aby uniknąć protestów. Podkreśla, że urząd realizował obowiązki ustawowe: publikował obwieszczenia w BIP-ie, przekazywał je na tablice ogłoszeń i zawiadamiał strony w sposób przewidziany prawem.

Przyznaje zarazem, że obecna sytuacja może być argumentem za szerszą komunikacją. Nie wskazał jednak konkretnego nowego standardu: obowiązkowych spotkań, powiadomień listownych, SMS-ów, ulotek czy minimalnego terminu wyprzedzenia.

Zebranie ogłoszone dwie godziny wcześniej

Mieszkanka opowiada, że o jednym z lokalnych zebrań dowiedziała się około godziny 16, podczas gdy miało rozpocząć się już o 18. Według jej relacji spotkanie zorganizowała radna i wiceprzewodnicząca Rady Gminy Magdalena Włodarczyk, a uczestniczyło w nim niewiele osób. Wójt nie był obecny.

Rafał Teterka odpowiedział, że nie wie, którego spotkania dotyczy pytanie, nie zna jego daty ani organizatora i nie może potwierdzić opisanych okoliczności. Zaznaczył jednak, że spotkania dotyczące ważnych spraw powinny być zapowiadane odpowiednio wcześniej.

Wójt przypuszczał, że pytanie mogło dotyczyć konsultacji planu ogólnego, prowadzonych od 27 czerwca do 26 lipca 2026 roku. W tym czasie – jak podał – przebywał na wcześniej zaplanowanym urlopie, a gminę reprezentowała zastępca wójta Joanna Lipczyńska wraz z pracownikami odpowiedzialnymi za planowanie przestrzenne.

Wójt wcześniej rozmawiał z inwestorem

Na pytanie, kiedy po raz pierwszy dowiedział się o zamierzeniach, wójt najpierw odpowiedział ogólnie, że po wpływie formalnych wniosków do urzędu. Jednocześnie przyznał, że inwestorzy czasem wcześniej sygnalizują swoje plany.

W odniesieniu do Drzeżewa i Lipna potwierdził, że przed złożeniem wniosku inwestor informował go o zamiarze rozszerzenia działalności na swoich nieruchomościach. Wójt nie podał daty rozmowy ani nazwiska rozmówcy. Zastrzegł, że spotkanie z inwestorem nie oznacza zgody na inwestycję ani przesądzenia wyniku postępowania.

Spotkanie po pierwszym pozytywnym stanowisku

Rafał Teterka deklaruje, że spotka się osobiście z mieszkańcami Drzeżewa, Lipna, Będziechowa i Siodłonia. Nie podał jednak terminu. Według niego rozmowa powinna odbyć się dopiero po uzyskaniu pierwszego pozytywnego stanowiska jednego z organów opiniujących lub uzgadniających.

Wójt uważa, że głównym organizatorem spotkania powinien być inwestor, a w rozmowie mogliby uczestniczyć autorzy dokumentacji i mieszkańcy. Zaproponował udział niezależnego moderatora lub mediatora oraz sporządzenie protokołu.

To stanowisko nie usuwa jednej z najważniejszych wątpliwości mieszkańców: dlaczego dialog ma rozpocząć się dopiero po pierwszym pozytywnym sygnale proceduralnym, a nie przed nim, kiedy lokalna społeczność mogłaby wcześniej przedstawić swoje uwagi i pytania.

Czy ktoś zbada łączny wpływ inwestycji?

Mieszkańcy patrzą na fermę bydła, fermę drobiu, biometanownię, istniejące i planowane elektrownie wiatrowe oraz farmy fotowoltaiczne jako na jeden łączny ciężar dla okolicy.

Wójt odpowiedział, że jeżeli przepisy wymagają analizy skumulowanego oddziaływania, powinna ona zostać wykonana. Jednocześnie wskazał, że zakres badań określają autorzy raportów i wyspecjalizowane instytucje. Nie zadeklarował jednoznacznie, że jako organ prowadzący postępowania zażąda wspólnej analizy wszystkich przedsięwzięć.

Miejsca pracy i podatki – bez konkretnych liczb

Zwolennicy dużych inwestycji zwykle wskazują na miejsca pracy i wpływy do budżetu. W tym przypadku urząd nie dysponuje jednak potwierdzonymi wyliczeniami.

Wójt przyznał, że nie zna planowanej liczby miejsc pracy ani struktury zatrudnienia. Nie oszacował też wpływów podatkowych z poszczególnych przedsięwzięć. Gmina nie zleciła analizy możliwego spadku wartości domów i działek położonych w pobliżu ferm.

Teterka mówi jedynie o potencjalnych korzyściach: wpływach do budżetu, współpracy z rolnikami, rozwoju przedsiębiorczości i nowych etatach. Zastrzega, że nie wolno sprowadzać sprawy wyłącznie do rachunku ekonomicznego.

Plan ogólny dolał oliwy do ognia

Obawy mieszkańców nasiliły się podczas prac nad planem ogólnym gminy. Protestujący używają określenia „zachodnia strefa inwestycyjna”. Wójt wyjaśnia, że w strategii rozwoju funkcjonuje inna nazwa: „Strefa Zachodnia – wielofunkcyjnego rozwoju”. Ma ona obejmować różne funkcje, a nie wyłącznie działalność przemysłową lub rolniczą.

Wójt wskazuje na dużą liczbę wniosków i uwag jako dowód aktywności mieszkańców. W odpowiedzi dla redakcji nie podał jednak konkretnych danych: ile uwag wpłynęło, ilu mieszkańców uczestniczyło w spotkaniach i jaka część zgłoszeń dotyczyła wielkich ferm oraz instalacji energetycznych.

„Jeżeli będą zagrożenia, nie będzie pozytywnej decyzji”

Najbardziej jednoznaczna deklaracja wójta dotyczy możliwej odmowy wydania decyzji środowiskowej.

– Jeżeli przeprowadzone postępowanie, zgromadzony materiał dowodowy oraz stanowiska właściwych organów wykażą, że przedsięwzięcie nie spełnia wymagań określonych przepisami lub stwarza niedopuszczalne zagrożenia dla ludzi albo środowiska, nie będzie podstaw do wydania decyzji pozytywnej – przekazał Rafał Teterka.

Zastrzegł jednak, że jeśli wyspecjalizowane organy pozytywnie ocenią inwestycję, a materiał dowodowy nie wykaże przesłanek do odmowy, wójt nie będzie miał podstaw do zakwestionowania tych ustaleń.

Dla mieszkańców to wciąż za mało. Oczekują nie tylko prawidłowo przeprowadzonej procedury, ale też aktywnego reprezentowania ich interesu, jasnego informowania i rozmowy, zanim zapadną kluczowe rozstrzygnięcia.

– Dlaczego to my musieliśmy chodzić z dokumentami od domu do domu i tłumaczyć sąsiadom, co może powstać obok ich miejscowości? – pyta mieszkanka.

To pytanie pozostaje najkrótszym podsumowaniem całego sporu. Z jednej strony urząd wskazuje na zgodność postępowań z prawem. Z drugiej – mieszkańcy odpowiadają, że legalne obwieszczenie nie zawsze oznacza skuteczną informację. A gdy w grę wchodzą inwestycje, które mogą zmienić warunki życia na dziesięciolecia, różnica między jednym a drugim nabiera zasadniczego znaczenia.

::news{"type":"see-also","item":"13763"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}