Słupsk chce pamiętać o Wołyniu. Ale przy okazji wyszła na jaw zagadka ulicy, której patrona nikt nie potrafi wskazać

Czy w Słupsku pojawi się ulica, rondo albo skwer Ofiar Wołynia? Taki pomysł trafił do władz miasta. I choć odpowiedź ratusza nie przynosi konkretnej deklaracji, odsłania za to inną, zaskakującą historię. Jedna ze słupskich ulic od ponad 35 lat nosi imię profesora Wiktora Orłowskiego. Problem w tym, że miasto nadal nie wie, kim właściwie był jej patron.

::event{"type":"vertical","item":"366"}

Temat wrócił po burzliwej dyskusji dotyczącej wystawy poświęconej Wołyniowi. Radny Jacek Zabiegły zaproponował, aby zamiast kolejnych sporów o ekspozycję historycznych tablic, miasto zdecydowało się na trwałe upamiętnienie ofiar.

W grę miałoby wchodzić bezimienne rondo, skwer albo zmiana nazwy istniejącej ulicy.

Ofiary Wołynia zamiast profesora Orłowskiego?

Radny wskazał ulicę profesora Wiktora Orłowskiego. Zasugerował, że można byłoby przemianować ją na ulicę Ofiar Wołynia albo Rzezi Wołyńskiej.

I właśnie wtedy otworzył się temat, który od dawna pozostaje nierozwiązany.

Okazuje się bowiem, że słupski ratusz nie potrafi jednoznacznie ustalić, kim był patron tej ulicy.

Nazwa została nadana jeszcze 19 grudnia 1990 roku, ale dokumenty, które mogłyby wyjaśnić intencję ówczesnych radnych, nie zachowały się.

Nie ma projektu uchwały z uzasadnieniem. Nie ma też dokumentu, który pozwalałby dziś bez wątpliwości wskazać, kogo właściwie zamierzano uhonorować.

Prezydent Krystyna Danilecka-Wojewódzka przyznaje wprost:

– Obecnie nie ustajemy w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie – kim był patron tej ulicy.

To zdanie brzmi niemal niewiarygodnie.

Ulica istnieje od ponad trzech dekad. Mieszkają przy niej ludzie, działają firmy, funkcjonuje w dokumentach i adresach. A mimo to do dziś nie wiadomo, czy właściwie wiadomo, czyje imię nosi.

Wiktor czy Witold?

Sprawa ciągnie się już od pewnego czasu.

Jedna z wcześniejszych propozycji zakładała zmianę nazwy z profesora Wiktora Orłowskiego na profesora Witolda Orłowskiego.

Problem w tym, że ratusz nie znalazł żadnego dokumentu potwierdzającego, że w 1990 roku doszło do zwykłej pomyłki w imieniu.

Miasto ustaliło jedynie, że istniał Wiktor Orłowski, profesor Politechniki Warszawskiej. To jednak nadal nie przesądza, że właśnie on był osobą, którą słupscy radni chcieli uhonorować.

Krótko mówiąc: patron istnieć mógł, ale pewności, że chodzi właśnie o niego, nadal nie ma.

85 mieszkańców, 11 firm i problem z jedną nazwą

Zmiana nazwy ulicy nie jest jednak wyłącznie historyczną ciekawostką.

Według danych miasta z listopada 2025 roku przy ulicy profesora Wiktora Orłowskiego zameldowanych było 85 osób, a działalność prowadziło tam 11 przedsiębiorców.

To oznacza, że każda zmiana pociągałaby za sobą formalności związane z adresami i dokumentami.

I właśnie dlatego już wcześniej radni nie byli przekonani do grzebania przy istniejących nazwach.

W listopadzie 2025 roku temat trafiał na kilka komisji Rady Miejskiej. Większość radnych opowiedziała się przeciwko zmianom istniejących nazw ulic.

Radny chce, by Wołyń był widoczny w mieście na co dzień

Jacek Zabiegły przekonuje jednak, że upamiętnienie Wołynia nie powinno ograniczać się wyłącznie do okazjonalnych uroczystości.

Jego zdaniem rondo, skwer albo ulica Ofiar Wołynia mogłyby stać się trwałą częścią przestrzeni miasta.

Wskazuje przy tym, że byłaby to również forma edukacji nowych mieszkańców Słupska i przypomnienie o zbrodniach OUN-UPA oraz ofiarach wydarzeń na Wołyniu.

Jednocześnie zaznacza, że pomysł nie jest wymierzony przeciwko obywatelom Ukrainy.

– Wniosek ten w żaden sposób nie jest skierowany przeciwko obywatelom Ukrainy ani nie ma na celu wywoływania podziałów – napisał.

Ratusz odpowiada: mamy już Krzyż Wołyński

Prezydent nie odpowiedziała jednak wprost, czy poprze nadanie jednej z miejskich przestrzeni nazwy Ofiar Wołynia.

Zamiast tego przypomniała, że na Starym Cmentarzu w Słupsku znajduje się Krzyż Wołyński, odsłonięty w 2011 roku.

Co roku 11 lipca odbywają się tam miejskie uroczystości. Są przedstawiciele władz, rodziny ofiar, wojsko, Apel Pamięci, salwa honorowa, składanie kwiatów i zniczy.

Zdaniem prezydent obecna forma upamiętnienia jest godna i odpowiednio przypomina o tragicznych wydarzeniach.

– Z całą mocą podkreślam, że uroczystości te w sposób godny upamiętniają ofiary wspomnianych wydarzeń – napisała.

A co z rondem lub skwerem?

Tu pojawia się jednak najważniejsza luka.

Radny zapytał konkretnie, które z bezimiennych rond lub skwerów mogłoby zostać nazwane imieniem Ofiar Wołynia.

W odpowiedzi nie wskazano żadnej konkretnej lokalizacji.

Nie padła też jasna deklaracja, czy prezydent poprze taki projekt.

I dlatego temat wcale nie jest zamknięty.

Bo z jednej strony miasto podkreśla, że już upamiętnia ofiary Wołynia. Z drugiej – radny chce, aby pamięć ta pojawiła się także w codziennej przestrzeni miasta.

A pomiędzy tym wszystkim pozostaje jeszcze słupska ulica, której tabliczki od ponad 35 lat wskazują patrona, którego tożsamości sam ratusz nadal próbuje dociec.

Być może więc dyskusja o Wołyniu przyniesie odpowiedź także na pytanie, kim właściwie był profesor Wiktor Orłowski. Albo sprawi, że miasto przestanie tego patrona szukać, bo ulica otrzyma zupełnie nową nazwę.

::news{"type":"see-also","item":"13530"}