O TYM SIĘ MÓWI! Schronisko w Słupsku po kontroli. Są pochwały, ale…

Schronisko dla Zwierząt w Słupsku przeszło kolejną kontrolę, której wyniki przyniosły zarówno dobre wiadomości, jak i powody do niepokoju. Kontrolerzy potwierdzili, że placówka uporządkowała większość spraw finansowych i organizacyjnych, wcześniej budzących zastrzeżenia. Wciąż jednak występowały nieprawidłowości w dokumentowaniu przyjmowania i wydawania karmy oraz rozliczaniu darowizn. Co więcej, nie udało się ustalić, ile faktycznie kosztowały zabiegi sterylizacji i kastracji zwierząt. Szczegóły ujawnia raport końcowy z kontroli przeprowadzonej w 2026 roku.

Słupskie schronisko, prowadzone przez miejscowy oddział Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce, znalazło się pod lupą zespołu kontrolnego złożonego z przedstawicieli samorządów współpracujących przy realizacji zadania. Kontrola trwała od 5 maja do 4 sierpnia 2026 roku.

::event{"type":"horizontal","item":"503"}

Jej głównym celem było ustalenie, czy placówka wyciągnęła wnioski z wcześniejszych kontroli i audytów. Sprawdzano również wydatki związane z opieką weterynaryjną oraz realizację działań edukacyjnych finansowanych ze środków publicznych.

Wnioski są niejednoznaczne, choć ogólna ocena wypada zdecydowanie lepiej niż podczas poprzednich kontroli. Największy problem pozostaje tam, gdzie powinno być najłatwiej prześledzić przepływ darowizn: w dokumentacji magazynowej.

WIĘKSZOŚĆ WCZEŚNIEJSZYCH PROBLEMÓW ROZWIĄZANO

Zacznijmy od dobrych wiadomości. Kontrolerzy stwierdzili wyraźną poprawę w organizacji i zarządzaniu schroniskiem. Większość wcześniejszych zaleceń dotyczących finansów i dokumentacji została wykonana.

Sprawdzono między innymi dokumenty księgowe z ostatniego kwartału 2025 roku. Nie wykryto nieprawidłowości w zakresie objętym kontrolą księgową. Dokumenty były prowadzone rzetelnie, zgodnie z przepisami, a zobowiązania regulowano terminowo.

Uporządkowano także kwestie wynagrodzeń. Przeanalizowane umowy uwzględniały obowiązujące minimalne stawki godzinowe. Skorygowano wcześniejsze błędy w rozliczeniach, a tytuły przelewów pozwalały na identyfikację dokumentów, których dotyczyły.

Kontrolerzy przyjrzeli się również zatrudnieniu. W analizowanym okresie koszty osobowe obejmowały 15 osób, w tym ośmioro opiekunów zwierząt. Nie stwierdzono niepotrzebnego dublowania stanowisk ani zatrudnienia generującego nieproporcjonalnie wysokie koszty.

Wprowadzono też rozwiązania ograniczające koszty dodatkowego zatrudnienia, między innymi w przypadku czasowej nieobecności pracowników.

Zespół kontrolny uznał, że schronisko skutecznie wdrożyło większość działań naprawczych w obszarze formalnym i finansowym.

KARMA, DAROWIZNY I DATY, KTÓRE SIĘ NIE ZGADZAJĄ

Zupełnie inaczej wygląda ocena dokumentacji magazynowej, dotyczącej przede wszystkim karmy i innych darowizn.

Choć w porównaniu z poprzednią kontrolą nastąpiła poprawa, kontrolerzy ponownie wykryli liczne rozbieżności pomiędzy dokumentami źródłowymi a raportami magazynowymi.

Problem nie sprowadzał się do pojedynczej pomyłki. Nieprawidłowości występowały w każdym z trzech analizowanych miesięcy ostatniego kwartału 2025 roku.

Przykładowo dokument przyjęcia darowizny z 30 października 2025 roku został uwzględniony w raporcie magazynowym pod datą 21 października, czyli dziewięć dni wcześniej.

W listopadzie wszystkie darowizny otrzymane od mieszkańców ujęto w jednym zbiorczym dokumencie sporządzonym na koniec miesiąca. Takie rozwiązanie utrudnia odtworzenie rzeczywistego przebiegu przyjmowania darów.

Kontrolerzy znaleźli również dokumenty zawierające poprawki wykonane korektorem oraz dopiski innym charakterem pisma, bez wskazania osoby i daty wprowadzenia zmian.

Jeden z przykładów dotyczy październikowego dokumentu wydania karmy, przy którym pojawił się dopisek o wydaniu sześciu akcesoriów dla psa o łącznej wartości 744 zł. Nie wskazano, kto i kiedy dokonał zmiany.

W innych przypadkach występowały różnice pomiędzy kwotami zapisanymi w dokumentach wydania a protokołami przekazania darowizn. Dotyczyło to między innymi rozbieżności wynoszących 146,64 zł oraz 30 zł.

Niektóre korekty dokumentów z 2025 roku wprowadzono dopiero w czerwcu 2026 roku.

Nie oznacza to automatycznie, że karma zniknęła albo doszło do przywłaszczenia darowizn. Raport nie formułuje takich zarzutów. Wskazuje natomiast, że dokumentacja nie zawsze pozwalała jednoznacznie ustalić przebieg operacji magazynowych.

To istotna różnica. Schronisko utrzymywane przy udziale środków publicznych i korzystające z pomocy darczyńców powinno być w stanie rzetelnie wykazać, kiedy otrzymało określone produkty oraz kiedy i na jaki cel zostały wydane.

KONTROLA NIE MOGŁA SPRAWDZIĆ WSZYSTKIEGO

Zastrzeżenia dotyczyły również samego sposobu weryfikowania dokumentów.

Dokumenty przyjęcia i wydania materiałów były podpisywane zarówno przez magazyniera, jak i kierownika schroniska. Mimo to powtarzające się błędy nie zostały wychwycone na bieżąco.

Kontrolerzy wskazali również na problem z organizacją inwentaryzacji. Czynności związane ze spisem z natury wykonywała osoba odpowiedzialna za gospodarkę magazynową. Choć takie rozwiązanie nie jest wprost zakazane, ogranicza niezależność kontroli.

Dodatkowo podczas kontroli zażądano dokumentów dotyczących między innymi podwójnej weryfikacji dokumentacji, organizacji inwentaryzacji oraz wyjaśnień odnoszących się do korekt.

Części wymaganych materiałów nie przekazano do zakończenia czynności kontrolnych. Uniemożliwiło to pełne sprawdzenie niektórych procedur.

W rezultacie kilka wcześniejszych zaleceń dotyczących gospodarki magazynowej oceniono jako wykonane jedynie częściowo.

PONAD DWA TYSIĄCE ZABIEGÓW. ILE KOSZTOWAŁY?

Kolejny ważny wątek dotyczy kosztów sterylizacji i kastracji zwierząt.

Zespół kontrolny podjął próbę ustalenia, ile kosztowały zabiegi wykonywane od 1 października 2023 roku do 31 grudnia 2025 roku. Okazało się jednak, że na podstawie przedstawionej ewidencji nie można tego precyzyjnie obliczyć.

Przyczyną jest sposób rozliczania działalności gabinetu weterynaryjnego. Schronisko nie wyodrębniało osobno kosztów leków, materiałów medycznych i wynagrodzeń personelu przypadających na zabiegi kastracji i sterylizacji.

Zakupy były rozliczane zbiorczo, ponieważ gabinet realizował także inne świadczenia weterynaryjne.

W piśmie dołączonym do raportu słupski oddział TOZ poinformował, że we wskazanym okresie zabiegom poddano 220 psów, 304 koty przebywające w schronisku oraz 1643 koty wolno żyjące. Łącznie daje to 2167 zwierząt.

Towarzystwo wyjaśnia, że do kosztów zabiegów zaliczyć trzeba nie tylko samą operację, lecz także pracę personelu, leki, materiały medyczne, środki dezynfekcyjne i zużycie mediów.

Zdarza się również, że zwierzę przed zabiegiem wymaga dodatkowego leczenia, a po operacji dłuższej obserwacji.

To argumenty tłumaczące trudność w wyliczeniu jednolitej ceny zabiegu. Nie zmieniają jednak zasadniczego ustalenia kontrolerów.

Nie udało się określić rzeczywistych kosztów wykonanych sterylizacji i kastracji na podstawie dokumentacji finansowo-księgowej.

Oznacza to, że raport nie pozwala odpowiedzieć na pytanie, ile publicznych pieniędzy przypadało na poszczególne zabiegi.

WETERYNARIA DROŻSZA OD PIERWOTNYCH ZAŁOŻEŃ

Analiza finansowa pokazuje jeszcze jedno wyzwanie związane z działalnością schroniska: trudność w oszacowaniu wydatków weterynaryjnych.

W 2024 i 2025 roku właśnie w tej kategorii występowały szczególnie duże odchylenia od pierwotnych założeń kosztorysowych. Raport wskazuje kwoty 130 tys. zł w 2024 roku oraz ponad 209 tys. zł w 2025 roku.

W trakcie realizacji umowy konieczne było wprowadzanie zmian w planie finansowym, zatwierdzanych odpowiednimi aneksami.

Kontrolerzy uznali, że schronisko realizowało zalecenie bieżącego monitorowania wydatków i reagowania na zmieniające się koszty. Zwrócili jednak uwagę na wcześniejsze niedoszacowanie części usług weterynaryjnych i zakupów medycznych.

EDUKACJA NA DUŻY PLUS. I TO ZA MNIEJSZE PIENIĄDZE

Jednym z najlepiej ocenionych obszarów działalności schroniska okazały się akcje edukacyjne i promujące adopcję zwierząt.

Z przedstawionych sprawozdań wynika, że w latach 2023–2025 zorganizowano między innymi 21 dni otwartych schroniska, trzy wydarzenia promujące adopcję kotów, trzy słupskie biegi charytatywne, dwie rodzinne majówki oraz dwa walentynkowe spacery z psami.

Do tego dochodzą lekcje i spotkania w szkołach oraz przedszkolach, kampanie informacyjne, współpraca z domami pomocy społecznej i organizacjami społecznymi.

Kontrolerzy ocenili, że zakres działań edukacyjnych w wielu obszarach przekroczył minimalne zobowiązania wynikające z umowy.

Co ciekawe, udało się to osiągnąć przy znacznie niższych wydatkach od zaplanowanych.

Na działania edukacyjne przewidziano 3600 zł, a faktycznie wydano 1706,85 zł. Oznacza to wykorzystanie zaledwie 47,4 proc. planowanej kwoty i oszczędność wynoszącą 1893,15 zł.

Kontrola potwierdziła realizację działań na podstawie sprawozdań, fotografii oraz publikacji w mediach społecznościowych. Nie stwierdzono nieprawidłowości wymagających wydania nowych zaleceń w tym zakresie.

SCHRONISKO ZROBIŁO POSTĘPY. TERAZ CZAS NA PRZEJRZYSTOŚĆ

Końcowy raport nie jest jednoznaczną krytyką funkcjonowania słupskiego schroniska. Wręcz przeciwnie: jego autorzy wielokrotnie podkreślają poprawę zarządzania, uporządkowanie finansów oraz skuteczne wykonanie większości wcześniejszych zaleceń.

Nie sposób jednak pominąć tego, że w obszarze ewidencji karmy i darowizn nadal występują nieprawidłowości, które utrudniają niezależną kontrolę.

Kontrolerzy wskazują potrzebę dalszego usprawnienia procedur, zapewnienia zgodności dokumentów magazynowych z dokumentami źródłowymi oraz poprawy skuteczności wewnętrznej weryfikacji.

Ważne przy tym, aby właściwie rozumieć zakres kontroli. Raport dotyczy przede wszystkim dokumentacji, finansów, realizacji wcześniejszych zaleceń i działań edukacyjnych. Nie stanowi kompleksowej oceny warunków bytowych zwierząt ani jakości codziennej opieki nad nimi.

Ostateczny obraz jest więc złożony. Z jednej strony placówka nadrabia zaległości organizacyjne, prawidłowo rozlicza kontrolowane wydatki i skutecznie angażuje mieszkańców w pomoc zwierzętom. Z drugiej strony nie wszystkie mechanizmy nadzoru nad darowiznami funkcjonują tak, jak powinny.

Najważniejszy wniosek? Poprawa jest widoczna, ale nie zakończyła wszystkich problemów. A dla mieszkańców i darczyńców przejrzystość dokumentacji powinna być równie oczywista jak troska o zwierzęta.